Có quá nhiều người hỏi thời gian cuối về khái niệm "người Canada" và "Người Việt Canada" chúng tôi xin trích đăng lại bài báo từ VietNews, Vancouver, nói về cuộc gặp mặt giữa Bộ Trưởng Đa Văn Hóa Liên Bang (nay là Bộ Trưởng Di Trú và Đa Văn Hóa), ông Jason Kenney với Cộng đồng Việt Nam tại đây. Trong đó, ông Kenney có giải thích về "Người Canada"!

Ông Jason Kenney cũng có nhận xét là cộng đồng Việt Nam có ảnh hưởng rất yếu đến cuộc sống chính trị của Canada so với các cộng đồng khác và đến lúc nên bắt đầu thay đổi việc đó và nên có sự tham gia mạnh mẽ hơn vào các chức vụ các cấp trong chính quyền. Ông cũng nói và hỏi đùa: "Có chuyện gì đang xảy ra với cộng đồng người Việt ở Vancouver vậy? Vì cộng đồng Việt ở Calgary nhỏ hơn nhưng đã có tới 2 MLA gốc Việt." Ông nói, người Việt Nam đến Canada vì lý do tìm kiếm tự do, dân chủ, nhưng đã hơn 30 năm và đến lúc nên tham gia vào việc phát triển và giữ gìn nó.

Trong chuyến đi làm việc tại TP Vancouver, ông Jason Kenney, Bộ trưởng Bộ Đa Văn Hóa của chính phủ liên bang đã có những cuộc gặp mặt với các cộng đồng, sắc dân khác nhau tại TP Vancouver. Trong dịp này ông cũng gặp trao đổi với một số thành viên của cộng đồng Việt Nam. Chúng tôi thấy có sự hiện diện của các thành viên Cộng Đồng Người Việt vùng Greater Vancouver, bà Dung Nguyễn, ban dự án tiếng Việt, một số thành viên của Vinet và nhiều người khác đại diện cho cá nhân và cả những hội đoàn khác nhau.

Trong lời mở đầu ông Jason Kenney cho hay ông có quan hệ rất tốt với Cộng đồng người Việt ở Toronto, Otawa nhưng chưa có dịp biết nhiều hơn về cộng đồng Việt Nam tại Vancouver. Ông hy vọng đây là dịp đầu tiên và kế tiếp để có thể tạo quan hệ hiểu biết hơn. Ông Jason Kenney nói qua về công việc của Bộ Đa Văn Hóa, về những gì liên quan tới một số hoạt động của chính phủ, một số vấn đề và cả những hiểu biết của ông liên quan tới cộng đồng Việt Nam. Qua câu chuyện cho thấy ông có sự chuẩn bị và biết không ít về nhiều vấn đề cộng đồng Việt Nam (thông qua các hoạt động của cộng đồng Việt Nam tại Toronto, Otawa) như vấn đề người tị nạn từ Phi, vấn đề sự tế nhị của lá cờ vàng, các vấn đề nội bộ phân chia của cộng đồng Việt Nam.

Trong phần trao đổi quanh bàn tròn, bà Dung Nguyễn giới thiệu về Chương trình đưa tiếng Việt vào các trường học tại tỉnh bang BC và muốn tìm hiểu khả năng liên qua tới dự án của chính phủ liên bang. Ông Phan Mật, đại diện cho Cộng Đồng Người Việt vùng Greter Vancouver, hỏi về vấn đề công nhận cờ vàng như là một biểu tượng đại diện cho người Việt Tị Nạn và khả năng giúp đỡ để hình thành Trung Tâm Văn Hóa Việt Nam. Ông Bình Nguyễn nói về nhu cầu cần phối hợp các ngành khác nhau để cùng hợp tác giảm bớt tình trạng tội phạm trong nhóm người châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng. Một quý bà đặt lại vấn đề bản thân là ai và hỏi ông Jason Kenney về khái niệm “thế nào là người Canada” v.v.

Ông Jason Kenney tỏ ra thẳng thắn và trả lời rõ ràng về nhiều ý kiến. Về vấn đề cờ vàng, ông Jason Kenney cho hay ông hiểu được ý nghĩa của lá cờ ba sọc vàng và phân biệt lá cờ đó với lá cờ chính thức của Việt Nam hiện nay. Ông quan tâm đến việc bằng cách nào đó vinh danh lá cờ đó như một biểu tượng cho những người Việt tị nạn tại Canada. Nhưng ông cũng phân biệt với lá cờ chính thức của Việt Nam, ông nói đùa mà thật: “Tất nhiên khi có phái đoàn chính thức từ Việt Nam qua làm việc, không thể đem lá cờ ba sọc vàng ra treo được!”

Về vấn đề Trung Tâm Văn Hóa thì ông là vị dân cử đầu tiên trả lời thẳng thắn là ông hay bất kỳ cơ quan liên bang nào không thể là người khởi xướng việc đó được mà cộng đồng Việt Nam phải bắt đầu xây dựng và hình thành một dự án để đưa ra tìm kiếm sự giúp đỡ. Ngoài ra, ông Jason Kenney cũng nhấn mạnh tính “đa văn hóa” hiện nay đã khác với các chính phủ cũ, ông nói đa văn hóa ở đây không phải là gần 180 cộng đồng sắc dân khác nhau và mỗi sắc dân có 180 nhà văn hóa riêng biệt v.v.

Còn về sự băn khoăn của rất nhiều người dù đã mang quốc tịch Canada rất lâu nhưng vẫn chưa biết họ là ai? Là người Canada, Trung Hoa, Việt Nam, Nhật Bản.... thì ông Jason Kenney có câu trả lời rất rõ ràng và đơn giản: “Người Canada được hiểu theo nghĩa sự trung thành với đất nước Canada như một chủ thể chính trị và chấp nhận những giá trị nhân bản trong chủ thể chính trị đó”. Như vậy người đó có thể là dân tộc Hán, Đức, Pháp ... và có thể theo bất kỳ tôn giáo nào v.v.

Trong cuộc trao đổi bàn tròn như thường lệ đã xảy ra cuộc “tranh cãi” nhỏ giữa các thành viên cộng đồng Việt Nam liên quan đến lá cờ vàng khi bà Michelle Nguyễn lên tiếng về ý kiến của một thành viên khác và bà cho là vấn đề lá cờ không phải là vấn đề quan trọng hiện nay. Đến mức ông Jason Kenney phải nói đùa: “Tôi không muốn mở một cuộc tranh luận về chuyện đó ở đây”. Đây là một chuyện xảy ra rất nhiều lần trong các cuộc gặp mặt với cộng đồng Việt Nam và cho thấy nhiều người tham dự những dịp gặp mặt như vậy không hiểu rõ mình đến để trao đổi với ai, về vần đề gì.

Ông Jason Kenney cũng có nhận xét là cộng đồng Việt Nam có ảnh hưởng rất yếu đến cuộc sống chính trị của Canada so với các cộng đồng khác và đến lúc nên bắt đầu thay đổi việc đó và nên có sự tham gia mạnh mẽ hơn vào các chức vụ các cấp trong chính quyền. Ông cũng nói và hỏi đùa: "Có chuyện gì đang xảy ra với cộng đồng người Việt ở Vancouver vậy? Vì cộng đồng Việt ở Calgary nhỏ hơn nhưng đã có tới 2 MLA gốc Việt." Ông nói, người Việt Nam đến Canada vì lý do tìm kiếm tự do, dân chủ, nhưng đã hơn 30 năm và đến lúc nên tham gia vào việc phát triển và giữ gìn nó. Ông cũng cho hay các cánh cửa đều đang mở rộng và không quên nói thêm, đảng Bảo Thủ luôn có truyền thống với các ứng cử viên các sắc dân thiểu số.